Quy hoạch Tổng thể Quốc gia: Chiến lược bứt phá GDP và tái cấu trúc không gian

Việc điều chỉnh Quy hoạch tổng thể quốc gia không chỉ là tái cấu trúc không gian phát triển mà còn tạo ra những động lực tăng trưởng mới, đưa Việt Nam bứt phá mạnh mẽ đến năm 2030.

Tại Hội nghị công bố điều chỉnh Quy hoạch tổng thể quốc gia và các quy hoạch vùng thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 diễn ra ngày ⁶⁄₅, Bộ Tài chính cùng các cơ quan ban ngành đã làm rõ lộ trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng của đất nước. Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu biến động, một bản quy hoạch khoa học không đơn thuần là văn bản hành chính, mà đóng vai trò như một “bản đồ chiến lược” để tối ưu hóa nguồn lực và xóa bỏ các điểm nghẽn về hạ tầng, thể chế.

Tham vọng tăng trưởng: Mục tiêu GDP 10% và vai trò của TFP

Một trong những điểm gây chú ý nhất trong bản điều chỉnh lần này là các chỉ số kinh tế vĩ mô đầy tham vọng cho giai đoạn 2026 - 2030. Việt Nam đặt mục tiêu tốc độ tăng trưởng GDP bình quân đạt từ 10%/năm trở lên, đưa GDP bình quân đầu người đạt khoảng 8,500 USD vào năm 2030.

Để đạt được con số này, Chính phủ không còn dựa vào tăng trưởng theo chiều rộng (vốn và lao động giá rẻ) mà chuyển sang chiều sâu. Cụ thể, đóng góp của năng suất nhân tố tổng hợp (TFP) dự kiến đạt trên 55%, cùng tốc độ tăng năng suất lao động xã hội trên 8.5%/năm. Điều này cho thấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số sẽ là “trục xương sống” cho mọi hoạt động sản xuất kinh doanh.

Tái định hình không gian: 5 vùng động lực và các hành lang kinh tế chiến lược

Chiến lược phát triển mới tập trung vào việc hình thành các “cực tăng trưởng” để dẫn dắt kinh tế toàn quốc. Thay vì phát triển dàn trải, quy hoạch tập trung mở rộng 4 vùng động lực quốc gia hiện có và bổ sung thêm vùng động lực Bắc Trung Bộ.

Đáng chú ý, các khu vực có lợi thế đặc biệt sẽ được định hướng trở thành trung tâm tài chính hoặc đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt với cơ chế vượt trội nhằm cạnh tranh sòng phẳng trên trường quốc tế. Hệ thống hành lang kinh tế cũng được ưu tiên phát triển theo trục Bắc - Nam, Đông - Tây, tiêu biểu như:

• Hành lang Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh.
• Hành lang Mộc Bài - TP.HCM - Biên Hòa - Vũng Tàu.
• Các vành đai công nghiệp - đô thị - dịch vụ gắn với Vành đai 4, 5 tại Hà Nội và Vành đai 3, 4 tại TP.HCM.

Định vị 6 vùng kinh tế và hệ sinh thái công nghiệp mũi nhọn

Việc phân chia cả nước thành 6 vùng kinh tế - xã hội mới giúp tăng cường liên kết vùng, tránh chồng chéo trong đầu tư. Trong đó, Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Hồng tiếp tục giữ vai trò đầu tàu về hội nhập và cạnh tranh quốc tế.

Về định hướng ngành nghề, Việt Nam tập trung xây dựng nền công nghiệp có sức cạnh tranh cao, tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu. Danh mục ưu tiên bao gồm:

• Công nghiệp chiến lược: Điện tử, công nghệ số, ô tô, đường sắt, đóng tàu và chế biến chế tạo.
• Công nghệ tương lai: Chíp bán dẫn, AI, robot, tự động hóa, năng lượng tái tạo và công nghiệp sinh học.
• Dịch vụ cao cấp: Phát triển các trung tâm tài chính, ngân hàng tầm khu vực, hệ thống logistics gắn với cảng biển, hàng không quốc tế.

Nông nghiệp số và bài toán bền vững

Không nằm ngoài cuộc chơi công nghệ, ngành nông nghiệp được định hướng chuyển dịch sang mô hình hiện đại, bền vững. Mục tiêu là đưa nông nghiệp Việt Nam vào nhóm dẫn đầu khu vực thông qua nông nghiệp số, nông nghiệp xanh và kinh tế tuần hoàn.

Việc ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất không chỉ tăng năng suất mà còn gắn kết chặt chẽ với công nghiệp chế biến và du lịch nông thôn, tạo ra chuỗi giá trị khép kín từ trang trại đến bàn ăn.

Góc nhìn chuyên gia: Từ quy hoạch đến thực thi

Việc điều chỉnh quy hoạch lần này cho thấy tư duy quản trị hiện đại của Nhà nước: chấp nhận thay đổi để thích ứng. Tuy nhiên, thách thức lớn nhất không nằm ở bản vẽ mà ở khâu thực thi. Để hiện thực hóa mục tiêu GDP 10%, cần một sự phối hợp đồng bộ giữa kế hoạch đầu tư công và ngân sách tài chính.

Khi các hành lang kinh tế và vùng động lực được vận hành trơn tru, đây sẽ là cơ hội vàng cho các doanh nghiệp trong nước chuyển mình, nắm bắt làn sóng dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu, đặc biệt là trong lĩnh vực bán dẫn và năng lượng sạch.

Bạn đánh giá thế nào về mục tiêu tăng trưởng GDP 10%/năm trong giai đoạn tới? Liệu các vùng động lực mới có tạo ra cú hích đủ mạnh cho kinh tế địa phương? Hãy chia sẻ góc nhìn của bạn cùng chúng tôi.